Mag een vrouw met een verleden van borstkanker Soja-isoflavonen (vitafytea isopro) gebruiken ? Volgens specialist zou dit immers mogelijk opnieuw borstkanker kunnen genereren.
Hoewel goede klinische studies bij de mens ontbreken, kan op basis van studies bij diermodellen gesteld worden dat patiënten met een verhoogd risico op borstkanker of een verleden van borstkanker best het gebruik van voedingssupplementen op basis van soja-isoflavonen vermijden. Indien de patiënt toch een dergelijk preparaat wenst te gebruiken kan zij dit best bespreken met de behandelende arts.
1. Achtergrond
Supplementen op basis van soja-isoflavonen, geclassificeerd als phyto-oestrogenen, worden soms gebruikt als een alternatief voor oestrogenen bij de behandeling van menopausale klachten. Een Cochrane review uit 2007 concludeerde nochtans dat er geen evidentie is voor de effectiviteit van phyto-oestrogenen bij menopauzale klachten (1).
Omwille van het oestrogeen effect van soja-isoflavonen raden veel artsen het gebruik van dergelijke preparaten af aan patiënten met een hoog risico op borstkanker of met een verleden van borstkanker.
2. Wat zegt de wetenschappelijke literatuur over de invloed van isoflavonen op borsttumoren?
In vitro-studies en studies op dieren toonden aan dat isoflavonen de groei van een bestaande borsttumor kunnen stimuleren, en dat ze de werking van tamoxifen en aromatase inhibitoren kunnen tegengaan (2 – 6). Interessant detail is dat één studie aantoonde dat de invloed op tumorgroei groter wordt naarmate het sojaproduct meer bewerkt is (7). Dit zou betekenen dat een dieet rijk aan soja minder risico’s inhoudt dan het innemen van voedingssupplementen afgeleid van sojaproducten.
Anderzijds zijn er enkele studies die suggereren dat isoflavonen slechts mineure effecten hebben op de oestrogeenspiegels bij de mens, en dat ze (in tegenstelling tot conventionele hormoontherapie) geen effect hebben op borstweefsel densiteit of borstcelproliferatie bij gezonde postmenopauzale vrouwen, vrouwen met hoog risico op borstkanker en vrouwen met borstkanker (8,9). Deze resultaten worden door sommigen als eerder geruststellend beschouwd, al heeft elk van deze studies zijn eigen beperkingen (voornamelijk het aantal geïncludeerde patiënten of de duur van de studie).
Jammer genoeg zijn er geen gerandomiseerd, gecontroleerde studies (RCT’s) die het effect van isoflavonen op de groei of het heroptreden van borsttumoren evalueren bij de mens.
3. Wat met een soja-rijk dieet?
Recentelijk werden 3 epidemiologische studies (10-12) uitgevoerd bij patiënten met een verleden van borstkanker. In deze studies werd een dieet rijk aan soja in verband werd gebracht met verhoogde overlevingskansen. Er moet echter opgemerkt worden dat 2 van deze studies uitgevoerd werden bij Chinese borstkankerpatiënten. De bevindingen van deze studie kunnen niet zomaar geëxtrapoleerd worden naar de Caucasische patiënt (bijvoorbeeld omdat de Chinese patiënt waarschijnlijk al gedurende zijn hele leven een dieet volgde dat rijk was aan soja). Bovendien was de opvolgperiode in deze studies relatief kort (van 3,9 tot 6,3 jaar). Lezers die geïnteresseerd zijn in de vraag of een sojarijk dieet wel veilig is voor patiënten met borstkanker verwijzen we graag door naar een recente Editorial in Women’s Health (13)
4. Besluit
Als samenvattend besluit verwijzen we graag naar het advies dat de American Cancer Society formuleert over deze problematiek (vrij vertaald uit 14):
“De huidige wetenschappelijke kennis suggereert dat een dieet rijk aan soja (met hoeveelheden zoals in een typisch Aziatisch dieet) waarschijnlijk niet schadelijk is voor patiënten met een verleden van borstkanker. (…) Voorzichtigheidshalve is het voor patiënten met een verleden van borstkanker echter wel aangeraden hoge dosissen soja of soja-isoflavonen, zoals aanwezig in bijvoorbeeld supplementen met isoflavonen, te vermijden.”
Referenties:
Referenties:
(1) Lethaby AE, Brown J, Marjoribanks J, Kronenberg F, Roberts H, Eden J.2. Phytoestrogens for vasomotor menopausal symptoms. Cochrane Database Syst Rev. 2007 Oct 17;(4):CD001395.)
(2) de Lemos. Effects of soy phytoestrogens genistein and daidzein on breast cancer growth. Ann Pharmacother.2001; 35: 1118-112
(3) Ju YH, Allred CD, Allred KF, Karko KL, Doerge DR, Helferich WG: Physiological concentrations of dietary genistein dose-dependently stimulate growth of estrogen-dependent human breast cancer (MCF-7) tumors implanted in athymic nudemice. J. Nutr. 131, 2957–2962 (2001).
(4) Allred CD, Ju YH, Allred KF, Chang J, Helferich WG: Dietary genistin stimulates growth of estrogen-dependent breast cancer tumors similar to that observed with genistein. Carcinogenesis 22, 1667–1673(2001).
(5) Ju YH, Doerge DR, Allred KF, Allred CD, Helferich WG: Dietary genistein negates the inhibitory effect of tamoxifen on growth of estrogen-dependent human breast cancer (MCF-7) cells implanted in athymic mice.Cancer Res. 62, 2474–2477 (2002).
(6) Ju YH, Doerge DR, Woodling KA, Hartman JA, Kwak J, Helferich WG: Dietary genistein negates the inhibitory effect of letrozole on the growth of aromataseexpressing estrogen-dependent human breast cancer cells (MCF-7Ca) in vivo. Carcinogenesis29(11), 2162–2168 (2008).
(7) Allred CD, Allred KF, Ju YH, Goeppinger TS, Doerge DR, Helferich WG: Soy processing influences growth of estrogen-dependent breast cancer tumors. Carcinogenesis25,1649–1657 (2004).
(8) Messina MJ, Wood CE: Soy isoflavones, estrogen therapy, and breast cancer risk: analysis and commentary. Nutr. J. 7, 17(2008).
(9) Maskarinec G, Verheus M, Tice JA: Epidemiologic studies of isoflavones and mammographic density. Nutrients 2, 35–48(2010).
(10) Shu XO, Zheng Y, Cai H et al.: Soy food intake and breast cancer survival. JAMA302,2437–2443 (2009)
(11) Boyapati SM, Shu XO, Ruan ZX et al.: Soyfood intake and breast cancer survival: a followup of the Shanghai Breast Cancer Study. Breast Cancer Res. Treat.92,11–17 (2005)
(12) Guha N, Kwan ML, Quesenberry CP Jr, Weltzien EK, Castillo AL, Caan BJ: Soy isoflavones and risk of cancer recurrence in a cohort of breast cancer survivors: the Life After Cancer Epidemiology study. Breast Cancer Res. Treat.118,395–405 (2009).
(13) Messina M, Abrams DL, Hardy M. Can clinicians now assure their breast cancer patients that soyfoods are safe? Woman’s Health (2010), 6(3), 355-338.
(14) Doyle et al. Nutrition and Physical Activity During and After Cancer Treatment: An American Cancer Society Guidefor Informed Choices. (CA CancerJ Clin 2006;56:323–353.
AUTEUR
Prof. K. Boussery
UGent
Expert:
koeby2662
Uw vraag op de Q-box?
IPSA leden kunnen inloggen en een vraag stellen aan onze experten.
Om toegang te krijgen dient IPSA in het bezit te zijn van een geldig e-mail adres.
Contacteer IPSA (Geen IPSA lid).
 |
|
 |
 |
 |
 |